Kale HES

Kale Regülatörü ve HES Şubat 2010 tarihinde ticari işletmeye geçmiş olup bu tarih itibariyle ülkemizde “Basınç Sınırlama Vanaları”nın kullanıldığı ilk ve tek hidroelektrik projesidir.
 

Proje Bilgileri

İşveren : Asa Enerji

Yer : Rize

Durum : Tamamlandı

 

 

Tasarım Detayları

Derivasyonlu Tip

Toplam Kurulu Güç 10 MW

Su Darbesi Analizi

Uzun Cebri Boru

Basınç Sınırlama Vanası

 

 
 

Proje Özeti

Proje esas olarak Gürgen Deresi’nin 309 m kotunda olan Taşcami Regülatörü, bu derenin sularını Kale Deresi üzerinde bulunan Kale Regülatörü’ne çeviren bir tünel, Kale Regülatörü, uzun cebri boru, basınç sınırlama vanaları ve üç eşit güçte ünite ihtiva eden santral binasından oluşmaktadır. Projenin karakteristik özelliklerinden biri olan uzun cebri boru 3 529.10 m boyunda ve 2.00 m çapında spiral kaynaklı çelik boru olup gömülü tiptedir. Projede uzun cebri boru ve Francis tipi türbinlerden kaynaklı yüksek basınç artışlarını makul bir seviyede tutabilmek amacıyla 6 adet 400 mm çapında “Basınç Sınırlama Vanası” kullanılmıştır.

kale.jpg

Projenin santral binası, yerleşimin ve çay tarımının yoğun olduğu bir yerde bulunmaktadır. Klasik derivasyonlu tipte bir uygulama yapılması durumunda, bu bölgede yükleme havuzu/denge bacası ve ilgili ulaşım yolları yapılması gerekmektedir. Söz konusu bu imalatların yaratacağı olumsuz çevresel ve sosyal etkiler, projenin klasik derivasyonlu tipte yapılmasını uygulanabilir olmaktan çıkarmıştır. Araştırılan alternatif çözümlerden öne çıkanı, dere boyunca giden mevcut köy yolu altına cebri boru döşenmesi ve suyun bu uzun cebri boru vasıtasıyla türbinlere doğrudan iletilmesi olmuştur. Bu şekliyle proje uygulanabilir hale gelmiş, çevresel ve sosyal etkileri olabilecek en az seviyede tutulmuş, aynı zamanda da önemli bir maliyet tasarrufu sağlanmıştır. Uzun cebri boru ve Francis tipi türbinlerden kaynaklanan çok yüksek basınç artışları ”Basınç Sınırlama Vanaları” kullanılarak önlenmiş ve basınç artışları makul seviyelerde tutularak ekonomik bir cebri boru tasarımı yapılmıştır. Boru imalatı ve yolun iyileştirilerek tekrar kullanıma sunulması dört ay gibi kısa bir sürede tamamlanmıştır.