Gözeler HES

Gözeler – I HES, Gözeler – II HES ve Gözeler – III HES, Murat Nehri üzerinde yapılması planlanan kaskat yerleşimli nehir tipi hidroelektrik tesislerdir.
 

Proje Bilgileri

İşveren: Kalehan Enerji

Konum: Bingöl

Durum: Devam Ediyor

 

Tasarım Detayları

 

Kurulu Güç 190 MW 

 

Proje Özeti

Gözeler – I HES, Gözeler  – II HES ve Gözeler – III HES, Fırat Nehri üzerinde yapılması planlanan kaskat yerleşimli nehir tipi hidroelektrik tesislerdir. Projelerin membadan mansaba göre yerleşimleri sırasıyla Gözeler – I HES, Gözeler  – II HES ve Gözeler – III HES olup, projelerin planlama çalışmaları devam etmektedir.

Projelerin membasında sırasıyla, Aşağı Kaleköy Barajı, Yukarı Kaleköy Barajı, Alpaslan – II Barajı ve Alpaslan – I Barajı bulunmaktadır. Bu projelerden sadece Alpaslan – I Barajı işletmededir. Projenin mansabında ise sırasıyla Beyhan – I Barajı, Beyhan – II Barajı ve Keban Barajı bulunmaktadır. Bu projelerden Keban Barajı işletmededir.

Projenin membasında birçok baraj bulunmasına rağmen Fırat Nehri’nin yüksek taşkın potansiyelinden dolayı projelerin dolusavak tasarım debileri de oldukça yüksektir. Daha önce hazırlanmış olan yapılabilirlik raporunda önerilen dolgu tipindeki gövdeler Prosem Mühendislik tarafından değiştirilmiş ve SSB (Silindirle Sıkıştırılmış Beton) olarak tasarlanmıştır. Bu sayede projenin dolusavak tasarım debisi katastrofik taşkın değerinden (9162 m3/s) 500 yıl yinelenmeli taşkın değerine (4200 m3/s) düşürülmüştür. Dolusavak tasarım debileri DSİ tarafından yayınlanan genelgeye göre belirlenmiştir.

Aks yeri genişliği ve Gözeler HES Projeleri’nin memba ve mansabında kalan projelerinde aynı firmaya ait olmasının avantajı kullanılarak projelerin dolusavak yapıları kontrolsüz olarak tasarlanmıştır. Bu sayede proje, büyük taşkın debisini geçirecek çok sayıda kapak yapısından ve bu kapakların işletmesinden kurtulmuştur.

Her üç projenin de, düşünün az, debinin çok yüksek olduğu nehir tipi projeler olması nedeniyle projelerde Bulb tipi türbinler kullanılacaktır.

Ayrıca, projelerin mansaplarında 8 – 10 m derinlikten başlayan nehir taramaları planlanmış ve bu sayede santral kuyruksuyu seviyeleri düşürülmüştür. Yapılan bu çalışma ile su altında kalan tarım alanları azaltılarak projenin olumsuz sosyal etkileri ve kamulaştırma maliyetleri en aza indirilmiştir.

Projelerin diğer bir özelliği de kalın alüvyon tabakasının kaldırılması ekonomik yönden uygulanabilir olmadığından SSB gövde ve dolusavak yapılarının alüvyon üzerine oturtulmasıdır.