Akşar Regülatörü ve Nazar HES

Proje formülasyonu değiştirilerek revize yapılabilirlik raporu hazırlanmış, projenin kamulaştırma maliyetleri ve olumsuz sosyal ve çevresel etkileri en aza indirilirmiştir.
 

Proje Bilgileri

İşveren: Akşar - Nazar Enerji

Yer: Bitlis

Durum: Tamamlandı

 

Tasarım Detayları

Derivasyonlu Tip

Toplam Kurulu Güç 33 MW

Rezervuar

Yüksek Regülatör

Enerji Tüneli

Denge Bacası

Su Darbesi Analizi

 

Proje Özeti

Akşar Regülatörü ve Nazar HES projesi, Doğu Anadolu Bölgesi'nde, Bitlis İli Hizan İlçesi sınırları içerisinde, Sutopu Deresi üzerinde bulunmaktadır. Bu dere üzerinde toplam 1 000 km2 yağış alanına sahip Akşar Regülatörü, Nazar HES'e su çevirmektedir.

Akşar Regülatörü ve Nazar HES projesinin 2005 yılında hazırlanan yapılabilirlik raporunda, proje iki regülatör, 10.5 km uzunluğunda iletim kanalı, yükleme havuzu, cebri boru ve santral binasından oluşacak şekilde planlanmıştır. Prosem Mühendislik tarafından yapılan arazi ve harita çalışmaları neticesinde iletim hattının yüzeyden götürülmesinin ekonomik ve çevresel yönden uygulanabilir olmadığı belirlenmiştir. Proje formülasyonu değiştirilerek revize yapılabilirlik raporu hazırlanmış, projenin kamulaştırma maliyetleri ve olumsuz sosyal ve çevresel etkileri en aza indirilirmiştir. Yeni formülasyon iki regülatörlü sistem yerine günlük depolamalı tek bir regülatör, iletim kanalı yerine de basınçlı tünel ve denge bacasından oluşmaktadır. Jeolojik ve hidrolik nedenlerden dolayı 4.00 m iç çapındaki modifiye atnalı kesitli 7.500 m uzunluğundaki enerji tüneli kaplamalı olarak projelendirilmiştir. Kaplama kalınlığı ve donatı miktarı tünel üzerindeki hidrostatik basınçlar göz önüne alınarak üç farklı tipte tasarlanmıştır. Tünelin, hidrostatik basıncın kaya tarafından taşınamadığı kesimleri ve denge bacası şaftı ile santral arasındaki bölümlerinde çelik kaplama kullanılmıştır. Basınç artışlarını makul seviyelerde tutabilmek amacıyla jeolojik açıdan uygun olan santrale en yakın bölgede 6.00 m çapında 58.00 m derinliğinde bir şaftla enerji tüneline bağlanan, 15.00 m çapında 21.00 m yüksekliğinde üst haznesi bulunan denge bacası tasarlanmıştır. Tüm bu değişiklikler neticesinde 150 000 m3 ’lük depo hacmi elde edilmiş, projenin puant dönem enerji üretimi arttırılmıştır. Santral binasında iki adet eşit güçte yatay Francis tipi türbin tesis edilmiş, regülatör bünyesinde de dereye bırakılan can suyunun enerjisinden faydalanmak üzere 300 kW gücünde bir türbin kurulmuştur.